قله کوبری؛ بام استان همدان در قلب رشتهکوه الوند
قله کوبری با ارتفاع حدود ۳۵۸۶ متر از سطح دریا، یکی از مرتفعترین و شاخصترین قلههای رشتهکوه الوند و بلندترین نقطه استان همدان به شمار میرود. این قله در جنوب شهر همدان و شمال تویسرکان قرار گرفته و در محدوده مرزی شهرستانهای همدان و تویسرکان واقع شده است.
کوبری که در برخی منابع با عنوان یخچال شرقی نیز شناخته میشود، در نزدیکی قله یخچال قرار دارد و به دلیل ارتفاع زیاد، چشمانداز گستردهای از بخشهای مختلف استان همدان و ارتفاعات اطراف دارد. قرار گرفتن این قله در مجموعه قلل مرتفع الوند و حضور آن در طرح سیمرغ قله های ایران باعث شده است کوبری برای کوهنوردانی که قصد صعود به قلل شاخص کشور را دارند، اهمیت ویژهای داشته باشد.
یکی از ویژگیهای جالب کوبری، نزدیکی آن به قله یخچال است؛ بهگونهای که بسیاری از کوهنوردان در یک برنامه، امکان صعود به هر دو قله را دارند. به همین دلیل، مسیر کوبری را نمیتوان جدا از مجموعه قلل مرتفع این بخش از الوند بررسی کرد. برای آشنایی بیشتر با قله مجاور، میتوانید به صفحه قله یخچال مراجعه کنید.
کوبری فقط یک قله برای ثبت ارتفاع نیست؛ مسیر رسیدن به آن از میان درههای سرسبز، چشمهها، مراتع کوهستانی و دامنههای الوند عبور میکند و در فصل مناسب، ترکیبی از کوهپیمایی، طبیعتگردی و صعود به ارتفاعات را در اختیار کوهنورد قرار میدهد. مسیرهای صعود از سمت دره مرادبیگ همدان و همچنین سرکان از مسیرهای شناختهشده این قله هستند.
در ادامه این راهنما، موقعیت دقیق قله، مسیرهای صعود، میزان ارتفاعگیری، پناهگاهها و چشمههای مسیر، بهترین فصل صعود، شرایط زمستانی و نکات مهم صعود به کوبری را بررسی میکنیم. همچنین ارتباط این قله با قله الوند، قله یخچال و طرح سیمرغ قله های ایران را توضیح خواهیم داد.
قله کوبری؛ بلندترین قله استان همدان
قله کوبری با ارتفاع ۳۵۸۶ متر، یکی از شاخصترین قلههای رشتهکوه الوند و مرتفعترین نقطه استان همدان است. این قله در جنوب دره مرادبیگ همدان و شمال شهر سرکان، در محدوده شهرستان تویسرکان قرار گرفته و در واقع بر روی خطالرأس الوند جای دارد.
کوبری در منابع و میان کوهنوردان با نام یخچال شرقی نیز شناخته میشود. دلیل این نامگذاری، نزدیکی بسیار زیاد آن به قله یخچال است؛ بهطوریکه این دو قله در بخش مرتفع خطالرأس الوند و در فاصلهای نزدیک از یکدیگر قرار گرفتهاند. قله کوبری با ارتفاع ۳۵۸۶ متر، کمی مرتفعتر از قله یخچال است که ارتفاع آن حدود ۳۵۸۰ متر ذکر میشود.
اهمیت کوبری فقط به ارتفاع آن محدود نمیشود. این قله به دلیل قرار گرفتن در فهرست طرح ملی سیمرغ کوههای ایران، برای کوهنوردانی که در مسیر صعود به بلندترین قلههای ۳۱ استان کشور هستند نیز اهمیت ویژهای دارد. در فهرست طرح سیمرغ، کوبری به عنوان قله شاخص استان همدان با ارتفاع ۳۵۸۶ متر معرفی شده است.
از سوی دیگر، قرار گرفتن کوبری در مجموعه ارتفاعات الوند باعث شده صعود به آن بخشی از تجربه کوهنوردی در یکی از مهمترین مناطق کوهستانی غرب ایران باشد. در مسیرهای منتهی به این قله، چشماندازهایی از ارتفاعات اطراف، دره مرادبیگ، قله یخچال و دیگر قلل الوند دیده میشود و در برخی برنامهها امکان صعود همزمان کوبری و یخچال نیز وجود دارد.
اگرچه کوبری در مقایسه با قلههایی مانند دماوند یا سبلان ارتفاع کمتری دارد، اما ارتفاع بیش از ۳۵۰۰ متر، طول مسیر و اختلاف ارتفاع قابل توجه در برخی مسیرهای صعود، باعث میشود برنامه صعود به آن نیازمند آمادگی مناسب باشد. برای بسیاری از کوهنوردان، صعود به قله کوبری یکی از مهمترین برنامههای کوهستانی در استان همدان و یکی از صعودهای ارزشمند طرح سیمرغ محسوب میشود.
قله کوبری کجاست؟
قله کوبری در بخش جنوبی رشتهکوه الوند و در محدودهای میان شهر همدان و شهرستان تویسرکان قرار دارد. این قله در جنوب دره مرادبیگ همدان و شمال شهر سرکان واقع شده و از نظر جغرافیایی یکی از مرتفعترین بخشهای خطالرأس جنوبی الوند محسوب میشود. ارتفاع قله در منابع و تابلوهای مسیر ۳۵۸۶ متر ثبت شده است.
کوبری در فاصله نزدیکی از قله یخچال قرار دارد؛ به همین دلیل در بسیاری از برنامههای کوهنوردی، این دو قله در کنار یکدیگر صعود میشوند. موقعیت قله به شکلی است که از مسیرهای شمالی، دسترسی از سمت همدان و دره مرادبیگ امکانپذیر است و از سمت جنوبی نیز مسیر صعود از سرکان مورد استفاده کوهنوردان قرار میگیرد.
کوبری در کدام بخش الوند قرار دارد؟
رشتهکوه الوند همچون دیواری طبیعی در جنوب همدان قرار گرفته و ارتفاعات آن در محدوده همدان، تویسرکان و مناطق اطراف امتداد پیدا میکند. قله کوبری در بخش جنوبی این مجموعه و در نزدیکی قله یخچال قرار گرفته است. در اطراف این دو قله، ارتفاعاتی مانند تاریکدره، اردکمردک، تخترستم، شاهنشین و کلاهقاضی نیز دیده میشوند.
این موقعیت جغرافیایی باعث شده صعود به کوبری فقط یک صعود مستقل به یک قله نباشد؛ بلکه بخشی از تجربه کوهنوردی در یکی از مهمترین مناطق کوهستانی غرب ایران باشد. از فراز قله، در شرایط مناسب جوی، میتوان چشمانداز گستردهای از شهرهای همدان و تویسرکان و ارتفاعات اطراف را مشاهده کرد.
نکته مهم برای کوهنوردان: اگر قصد صعود به کوبری را دارید، انتخاب مسیر اهمیت زیادی دارد. مسیر دره مرادبیگ طولانیتر و از نظر طبیعت بسیار جذاب است و از پناهگاه یخچال عبور میکند؛ در مقابل، مسیر جنوبی از سمت سرکان کوتاهتر است و به همین دلیل در بسیاری از برنامهها برای صعود یا فرود مورد استفاده قرار میگیرد.
ارتفاع قله کوبری و جایگاه آن در میان قلههای الوند
قله کوبری با ارتفاع ۳۵۸۶ متر، در حال حاضر به عنوان مرتفعترین نقطه استان همدان و یکی از بلندترین قلههای رشتهکوه الوند شناخته میشود. نکته جالب درباره این قله آن است که عنوان بلندترین قله استان همدان در سالهای گذشته بیشتر به قله یخچال نسبت داده میشد؛ اما بررسی دقیقتر ارتفاع خطالرأس نشان داد که نقطهای با ارتفاع ۳۵۸۶ متر در مجاورت یخچال قرار دارد که امروزه با نام کوبری شناخته میشود.
در واقع، موضوع کوبری و یخچال تا حدی به ساختار پیچیده خطالرأس این بخش از الوند مربوط میشود. بر اساس توضیحات مربوط به توپوگرافی منطقه، محدودهای که به نام یخچال شناخته میشود شامل چند نقطه مرتفع است و بلندترین نقطه خطالرأس در ارتفاع ۳۵۸۶ متر قرار دارد. همین نقطه است که امروزه با عنوان قله کوبری یا یخچال شرقی شناخته میشود.
به همین دلیل، اگر در منابع قدیمیتر یا گزارشهای کوهنوردی با عبارتهایی مانند «قله یخچال، بام همدان» روبهرو شدید، تعجب نکنید. نامگذاری و تعیین بلندترین نقطه این منطقه در سالهای اخیر تغییر کرده و کوبری در سالهای گذشته جایگاه ویژهای در میان قلههای شاخص استان پیدا کرده است.
کوبری در کنار قله یخچال
کوبری و یخچال فاصله زیادی از یکدیگر ندارند و به همین دلیل بسیاری از کوهنوردان این دو قله را در قالب یک برنامه صعود میکنند. در گزارشهای مسیر، فاصله زمانی بین دو قله حدود ۲۰ دقیقه نیز ذکر شده است؛ بنابراین میتوان در یک برنامه، هر دو قله مرتفع را صعود کرد.
این نزدیکی باعث شده کوبری را نتوان جدا از مجموعه ارتفاعات یخچال بررسی کرد. برای آشنایی بیشتر با قله مجاور و مسیرهای آن، میتوان به مقاله قله یخچال در آوای طبیعت مراجعه کرد.
از طرف دیگر، ارتفاع ۳۵۸۶ متری کوبری باعث شده این قله در فهرست طرح ملی سیمرغ کوههای ایران نیز قرار بگیرد و برای کوهنوردانی که در حال تکمیل فهرست ۳۱ قله این طرح هستند، اهمیت ویژهای داشته باشد.
کوبری در یک نگاه:
ارتفاع: ۳۵۸۶ متر
رشتهکوه: الوند
استان: همدان
موقعیت: جنوب همدان، شمال سرکان و تویسرکان
نام دیگر: یخچال شرقی
جایگاه: بلندترین نقطه استان همدان
طرح سیمرغ: یکی از ۳۱ قله شاخص طرح ملی سیمرغ
قله کوبری و طرح سیمرغ قله های ایران
قله کوبری یکی از قلل طرح ملی سیمرغ کوههای ایران است؛ طرحی که کوهنوردان را به صعود به قلههای شاخص و مرتفع استانهای مختلف کشور دعوت میکند. قرار گرفتن کوبری در این فهرست باعث شده این قله فراتر از یک مقصد کوهنوردی محلی، به یکی از مقاصد مهم کوهنوردان سیمرغی تبدیل شود. گزارشهای صعود نیز کوبری را به عنوان قله سیمرغ استان همدان معرفی میکنند.
ارتفاع ۳۵۸۶ متری کوبری، جایگاه ویژهای برای آن ایجاد کرده است. این قله در مرتفعترین بخش خطالرأس الوند قرار گرفته و در کنار قله یخچال، از مهمترین ارتفاعات این بخش از غرب ایران محسوب میشود.
صعود کوبری برای پروژه سیمرغ
برای کوهنوردانی که پروژه سیمرغ قله های ایران را دنبال میکنند، صعود به کوبری معمولاً یکی از برنامههای مهم استان همدان است. نزدیکی کوبری و یخچال نیز این امکان را فراهم میکند که در یک برنامه کوهنوردی، هر دو قله صعود شوند؛ موضوعی که در گزارشهای مختلف صعودهای سیمرغی نیز دیده میشود.
از این نظر، کوبری مقصدی مناسب برای کوهنوردانی است که علاوه بر تجربه صعود به ارتفاعات بیش از ۳۵۰۰ متر، میخواهند یکی از قلههای شاخص طرح سیمرغ قله های ایران را نیز در کارنامه خود ثبت کنند.
نکته: به دلیل اختلاف اطلاعات موجود درباره نامگذاری و ارتفاع قلل این بخش از الوند، در مقاله بهتر است از عبارت «کوبری، بلندترین قله استان همدان با ارتفاع ۳۵۸۶ متر» استفاده کنیم و وارد ادعاهای قدیمی درباره «بام همدان» برای قله یخچال نشویم. منابع جدیدتر و گزارشهای صعود، کوبری را با همین مشخصات معرفی میکنند.
ارتباط قله کوبری و قله یخچال
یکی از نکات مهم درباره قله کوبری، ارتباط بسیار نزدیک آن با قله یخچال است. این دو قله در بخش مرتفع خطالرأس الوند و در فاصلهای کوتاه از یکدیگر قرار گرفتهاند و به همین دلیل، در بسیاری از برنامههای کوهنوردی، صعود آنها به صورت یک برنامه ترکیبی انجام میشود. گزارشهای صعود نیز فاصله زمانی بین دو قله را کمتر از نیم ساعت عنوان کردهاند.
اما ارتباط کوبری و یخچال فقط به نزدیکی جغرافیایی آنها محدود نمیشود. قله یخچال در واقع یکی از نقاط مهم همین مجموعه خطالرأس است و در برخی منابع قدیمیتر، بلندترین نقطه این منطقه با نام یخچال معرفی میشد. بر اساس توضیحات مربوط به تقسیمبندی قلههای این محدوده، مجموعه یخچال شامل چند نقطه مرتفع بوده و مرتفعترین نقطه آن با ارتفاع ۳۵۸۶ متر همان قلهای است که امروزه با نام کوبری یا یخچال شرقی شناخته میشود.
در نتیجه، هنگام مطالعه گزارشهای قدیمی صعود به الوند و یخچال ممکن است با اطلاعات متفاوتی درباره ارتفاع و عنوان «بلندترین قله استان همدان» مواجه شوید. از حدود سال ۱۳۹۹ به بعد، با مطرح شدن کوبری به عنوان مرتفعترین نقطه استان با ارتفاع ۳۵۸۶ متر، جایگاه این قله در طرح سیمرغ و برنامههای کوهنوردی استان نیز پررنگتر شد.
صعود همزمان کوبری و یخچال
نزدیکی دو قله یک فرصت جذاب برای کوهنوردان ایجاد کرده است. کوهنوردانی که از مسیرهای منتهی به پناهگاه یخچال صعود میکنند، پس از رسیدن به ارتفاعات بالاتر میتوانند مسیر خطالرأس را ادامه داده و به قله یخچال و سپس کوبری برسند.
به همین دلیل، قله یخچال و قله کوبری را میتوان دو مقصد مکمل در یک برنامه کوهنوردی دانست؛ بهخصوص برای افرادی که قصد دارند در یک برنامه، هم با یکی از مشهورترین قلههای الوند آشنا شوند و هم بلندترین نقطه استان همدان را صعود کنند.
مسیر صعود قله کوبری از دره مرادبیگ
دره مرادبیگ همدان را میتوان شناختهشدهترین مسیر صعود به قله کوبری دانست. این مسیر علاوه بر دسترسی مناسب، از میان درهای کوهستانی و سرسبز عبور میکند و در طول مسیر به جانپناه ایزدی و سپس پناهگاه یخچال میرسد. ارتفاع محل آغاز پیمایش در محدوده خانههای ییلاقی حدود ۲۳۴۰ متر است و فاصله پیمایش تا قله کوبری در گزارشهای مسیر حدود ۹ کیلومتر یا کمی بیشتر ثبت شده است.
آغاز مسیر از دره مرادبیگ
برای رسیدن به ابتدای مسیر، باید از شهر همدان به سمت دره مرادبیگ حرکت کرد. پس از عبور از بخشهای باغی و رسیدن به انتهای مسیر دسترسی، پیمایش کوهستانی آغاز میشود. در ابتدای مسیر، شیب نسبتاً ملایم است و بخش زیادی از راه در امتداد دره و مسیر رودخانه طی میشود.
در این قسمت چند پاکوب وجود دارد که در نهایت به مسیر اصلی صعود متصل میشوند. مسیر کنار رودخانه از نظر طبیعت زیباتر است و چشمهها و چمنزارهای بیشتری دارد، در حالی که مسیر قدیمی جاده شیب یکنواختتری دارد.
جانپناه ایزدی
با ادامه پیمایش، به جانپناه ایزدی در ارتفاع حدود ۲۷۶۰ متر میرسید. این جانپناه ظرفیت محدودی دارد و بیشتر به عنوان یک نقطه استراحت در مسیر مورد استفاده قرار میگیرد. در اطراف آن نیز چشمهای وجود دارد که در فصل مناسب میتواند یکی از منابع آب مسیر باشد.
پس از جانپناه، مسیر از کف دره فاصله میگیرد و وارد شیبهای بالاتر میشود. این قسمت یکی از بخشهای مشخص مسیر صعود است و پاکوب با پیچوخمهای متعدد ارتفاع میگیرد.
هزارچم و رسیدن به پناهگاه یخچال
بخش شیبدار مسیر که به نام هزارچم یا هزارپیچ شناخته میشود، یکی از قسمتهای مهم صعود است. در این بخش ارتفاعگیری محسوستر میشود و مسیر با زیگزاگهای متعدد خود را به ارتفاعات بالاتر میرساند.
در قسمتهای بالاتر، تیرکهای راهنما به مسیریابی کمک میکنند و در نزدیکی انتهای مسیر نیز یک چراغ راهنما وجود دارد که در شرایط برفی یا دید کم میتواند بسیار مفید باشد. در نهایت به پناهگاه یخچال در ارتفاع حدود ۳۲۰۰ متر میرسید.
پناهگاه یخچال یکی از مهمترین نقاط این مسیر است؛ هم برای استراحت و شبمانی و هم به عنوان آخرین نقطه شاخص پیش از صعود به قلل یخچال و کوبری. وجود منابع آب در بخشهایی از مسیر و محدوده پناهگاه نیز از مزیتهای این مسیر محسوب میشود.
از پناهگاه یخچال تا قله کوبری
پس از پناهگاه، مسیر وارد ارتفاعات بالاتر میشود. پاکوب پشت پناهگاه به سمت قلل یخچال و کوبری ادامه پیدا میکند و با افزایش ارتفاع، شیب مسیر بیشتر میشود. در برخی فصلها، بهویژه اواخر زمستان و بهار، ممکن است برفچالهای مسیر همچنان باقی مانده باشند.
از این قسمت، قله یخچال و خطالرأس اطراف بهتدریج نمایان میشوند. مسیر نهایی کوبری در مقایسه با بخشهای پایینتر، کوهستانیتر و در معرض شرایط متغیر جوی است و بنابراین نباید صرفاً به دلیل کوتاه بودن بخش پایانی، آن را ساده تلقی کرد.
در ادامه مسیر، با عبور از گردنهها و فراز و فرودهای کوتاه، به زیر قله کوبری میرسید و در نهایت با ادامه پاکوب، قله ۳۵۸۶ متری کوبری پیش روی شما قرار میگیرد. در یک برنامه مناسب، امکان صعود همزمان قله یخچال و کوبری نیز وجود دارد؛ فاصله این دو قله بسیار کم است.
مسیر صعود قله کوبری از سمت سرکان
یکی دیگر از مسیرهای شناختهشده صعود به قله کوبری، مسیر جنوبی است که از محدوده سرکان و روستای گشانی به سمت ارتفاعات الوند ادامه پیدا میکند. این مسیر در مقایسه با مسیر دره مرادبیگ، رویکرد متفاوتی دارد و برای کوهنوردانی که از سمت تویسرکان به کوبری دسترسی دارند، گزینه مناسبی محسوب میشود.
پیمایش از این سمت معمولاً با عبور از دامنههای کوهستانی و مراتع اطراف سرکان آغاز میشود. در ابتدای مسیر، شیبها نسبتاً قابل کنترل هستند؛ اما هرچه به ارتفاعات بالاتر نزدیک میشوید، شیب مسیر بیشتر شده و شرایط کوهستانی جدیتر میشود.
از سرکان تا ارتفاعات کوبری
با ادامه مسیر، ارتفاع بهتدریج افزایش پیدا میکند و پوشش گیاهی دامنهها جای خود را به سنگلاخ و ارتفاعات باز میدهد. در فصل بهار و اوایل تابستان، دامنههای جنوبی الوند میتوانند پوشیده از گیاهان کوهستانی و مراتع سبز باشند و همین موضوع، این مسیر را از نظر چشمانداز طبیعی جذاب میکند.
در بخشهای بالاتر، مسیر به خطالرأس اصلی نزدیک میشود. از اینجا به بعد، قله یخچال و کوبری در محدوده ارتفاعات مرتفع الوند قرار دارند و مسیر صعود بیشتر ماهیت کوهستانی پیدا میکند.
یکی از مزیتهای مسیر جنوبی این است که میتوان برنامه را به شکل متفاوتی نسبت به مسیر مرادبیگ طراحی کرد؛ برای مثال، صعود از یک سمت و فرود از سمت دیگر، در صورت هماهنگی وسیله نقلیه و شرایط برنامه، امکانپذیر است.
صعود کوبری و یخچال از یک مسیر
با توجه به نزدیکی دو قله، در بخشهای مرتفع میتوان برنامه را به گونهای تنظیم کرد که قله یخچال و قله کوبری هر دو در برنامه قرار بگیرند. این موضوع بهخصوص برای کوهنوردانی که به دنبال صعود چند قله در یک برنامه هستند، جذاب است.
البته ترتیب صعود این دو قله و زمان لازم برای پیمایش بین آنها به مسیر انتخابی، وضعیت پاکوب، شرایط آبوهوا و آمادگی گروه بستگی دارد و نباید یک زمان ثابت را برای همه برنامهها در نظر گرفت.
اگر در این برنامه قصد صعود هر دو قله را دارید، بهتر است پیش از حرکت، وضعیت مسیر و شرایط جوی ارتفاعات الوند بررسی شود؛ زیرا قسمتهای مرتفع کوبری و یخچال در هوای نامساعد میتوانند کاملاً متفاوت از شرایط دامنه باشند.
مقایسه دو مسیر اصلی کوبری
بهطور کلی، دو مسیر دره مرادبیگ و سمت سرکان را میتوان مهمترین گزینههای دسترسی به قله کوبری دانست. مسیر مرادبیگ به دلیل وجود جانپناه ایزدی، پناهگاه یخچال و طبیعت دره، برای برنامههای رایج کوهنوردی اهمیت بیشتری دارد؛ در حالی که مسیر جنوبی برای دسترسی از سمت تویسرکان و طراحی برنامههای متفاوت صعود و فرود کاربردی است.
پناهگاهها و جانپناههای مسیر قله کوبری
یکی از مزیتهای مهم مسیر صعود قله کوبری از سمت دره مرادبیگ، وجود چند محل مناسب برای استراحت و شبمانی در ارتفاعات است. مهمترین آنها جانپناه ایزدی و پناهگاه یخچال هستند که هر کدام در بخش متفاوتی از مسیر قرار دارند.
جانپناه ایزدی
جانپناه مرحوم محمدحسن ایزدی در ارتفاع حدود ۲۷۶۰ متر قرار دارد و نخستین جانپناه مهم مسیر پس از آغاز صعود از دره مرادبیگ است. برای رسیدن به آن باید در محل سهراهی مشخص، از مسیر اصلی جدا شده و از روی رودخانه به سمت جانپناه بروید؛ مسیر جانپناه کمی بالاتر از کف دره قرار گرفته و پس از آن دوباره به پاکوب اصلی متصل میشود.
این جانپناه کوچک است و ظرفیت محدودی دارد؛ بنابراین نباید برای اسکان گروههای بزرگ روی آن حساب کرد. وجود چشمه در نزدیکی جانپناه، یکی از مزیتهای مهم آن است و آن را به محل مناسبی برای استراحت و تأمین آب تبدیل میکند.
پس از جانپناه ایزدی، مسیر وارد بخش پرشیبتری میشود و کوهنورد باید از مسیر معروف هزارچم یا هزارپیچ ارتفاع بگیرد. این قسمت از مسیر در زمستان اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا شیب زیاد و برفگیری میتواند صعود را دشوارتر کند.
پناهگاه یخچال
در ارتفاع حدود ۳۲۰۰ متر، پناهگاه یخچال قرار دارد؛ یکی از مهمترین پناهگاههای کوهستانی منطقه الوند که در مسیر صعود به قلههای یخچال و کوبری قرار گرفته است. در گزارشهای صعود، این پناهگاه دارای امکاناتی مانند آب، برق خورشیدی، سرویس بهداشتی و فضای مناسب برای استراحت معرفی شده است.
در بیرون پناهگاه نیز سکوهایی برای استراحت و برپایی چادر وجود دارد. با این حال، بهخصوص در روزهای تعطیل و فصل صعود، ممکن است تعداد کوهنوردان زیاد باشد و ظرفیت پناهگاه پاسخگوی همه افراد نباشد. در چنین شرایطی، داشتن تجهیزات مناسب برای کمپ مستقل اهمیت زیادی دارد.
از پناهگاه یخچال به بعد، مسیر وارد ارتفاعات بالاتر میشود و پاکوب پشت پناهگاه به سمت قلههای یخچال و کوبری ادامه پیدا میکند. در برخی فصلها، بهویژه در اواخر بهار، ممکن است در قسمتهای بالاتر همچنان برفچال وجود داشته باشد.
آیا برای صعود کوبری باید در پناهگاه شبمانی کرد؟
الزامی نیست. بسته به توانایی گروه و برنامهریزی، صعود میتواند به صورت یکروزه یا دوروزه انجام شود. برای برنامههای دوروزه، پناهگاه یخچال یکی از گزینههای اصلی شبمانی است؛ اما اگر پناهگاه شلوغ باشد، کمپ در محلهای مجاز و مناسب اطراف آن نیز میتواند گزینه جایگزین باشد.
مسافت، ارتفاعگیری و سختی صعود قله کوبری
صعود به قله کوبری را نباید صرفاً به دلیل نبود بخشهای فنی و دستبهسنگ، یک برنامه ساده در نظر گرفت. ارتفاع ۳۵۸۶ متری، اختلاف ارتفاع قابل توجه و طول مسیر باعث میشود این صعود به آمادگی هوازی و توان مناسب کوهنوردی نیاز داشته باشد. البته میزان سختی برنامه با توجه به مسیر انتخابی، فصل صعود و محل شروع پیمایش تفاوت زیادی دارد.
مسیر دره مرادبیگ؛ طولانیتر و پرفرازونشیبتر
در یکی از پیمایشهای ثبتشده از دره مرادبیگ تا قلههای یخچال و کوبری، ارتفاع نقطه شروع حدود ۲۱۰۰ متر و ارتفاعگیری کلی حدود ۱۵۷۰ متر ثبت شده است. مجموع پیمایش رفتوبرگشت نیز حدود ۲۴ کیلومتر بوده و زمان اجرای برنامه حدود ۱۲ ساعت گزارش شده است. در همان گزارش، درجه سختی برنامه ۶ از ۱۰ اعلام شده است؛ البته این عدد کاملاً وابسته به شرایط اجرای برنامه است.
بنابراین اگر صعود از دره مرادبیگ را انتخاب میکنید، باید برای یک برنامه یکروزه طولانی آماده باشید. مسیر طولانی، ارتفاعگیری تدریجی و بخشهای شیبدار بالاتر از جانپناه ایزدی، مهمترین عوامل تعیینکننده سختی این برنامه هستند.
مسیر سرکان؛ کوتاهتر اما همچنان کوهستانی
مسیر جنوبی از سمت سرکان معمولاً از نظر مسافت و اختلاف ارتفاع، کوتاهتر از مسیر دره مرادبیگ است؛ بهخصوص اگر خودرو بتواند تا ارتفاعات بالاتر و ابتدای پاکوب دسترسی پیدا کند. در یک پیمایش ثبتشده، فاصله مسیر از محل شروع در ارتفاعات سرکان تا قلهها حدود ۱۰ کیلومتر عنوان شده و گزارش دیگری نیز مسیر رفتوبرگشت را حدود ۱۵ تا ۱۹ کیلومتر ثبت کرده است.
در این مسیر، پاکوب تا ارتفاعات بالا مشخص است و در گزارشهای صعود، بخش عمده مسیر فاقد قسمتهای فنی و دستبهسنگ توصیف شده است. با این حال، رسیدن به ارتفاع نزدیک ۳۶۰۰ متر و پیمایش روی خطالرأس همچنان نیازمند آمادگی مناسب است.
آیا کوبری قله سختی است؟
برای یک کوهنورد باتجربه، صعود تابستانی کوبری از مسیرهای معمول، بیشتر یک صعود استقامتی و ارتفاعی است تا یک برنامه فنی. اما برای افراد کمتجربه، طول مسیر، ارتفاعگیری و تغییرات آبوهوایی میتواند برنامه را به صعودی جدی تبدیل کند.
به همین دلیل، در برنامهریزی تور آینده قله کوبری بهتر است درجه سختی را بر اساس مسیر دقیق، مدت برنامه و میزان ارتفاعگیری تعیین کنیم و صرفاً از یک عدد ثابت برای تمام مسیرها استفاده نکنیم.
مشخصات کلی صعود
| ویژگی | مسیر دره مرادبیگ |
|---|---|
| ارتفاع قله | ۳۵۸۶ متر |
| ارتفاع تقریبی شروع | حدود ۲۱۰۰ متر |
| ارتفاعگیری | حدود ۱۵۷۰ متر |
| پیمایش رفتوبرگشت | حدود ۲۴ کیلومتر در یک نمونه ثبتشده |
| زمان اجرای برنامه | حدود ۱۲ ساعت در همان نمونه |
| سختی نمونه ثبتشده | ۶ از ۱۰ |
| بخش فنی | معمولاً ندارد |
| قله قابل صعود همزمان | قله یخچال |
اعداد جدول، نمونههای ثبتشده در پیمایشهای واقعی هستند و با توجه به نقطه شروع، مسیر انتخابی، شرایط فصل و سرعت گروه میتوانند تغییر کنند.
بهترین زمان صعود قله کوبری
بهترین زمان صعود قله کوبری معمولاً از اواخر بهار تا اوایل پاییز است. در این دوره، مسیرهای صعود شرایط مناسبتری دارند و طبیعت دامنههای الوند نیز در زیباترین حالت خود قرار دارد.
تابستان، بهویژه تیر و مرداد، معمولاً بهترین زمان برای صعود عادی و برنامههای گروهی است. در مقابل، از اواخر پاییز تا بهار، بارش برف و یخزدگی مسیر میتواند شرایط صعود را دشوارتر کند.
برای صعود زمستانی کوبری باید آمادگی و تجهیزات کامل زمستانه، تجربه کار با برف و یخ و توانایی مسیریابی در شرایط دید محدود را داشت.
