آنچه در این مقاله خواهید خواند
قله های قوچ و زاغ؛ معرفی و راهنمای صعود
رشتهکوه قوچ، یکی از مناطق کوهستانی نسبتاً کمارتفاع اما بکر و دیدنی در شرق استان تهران است که در فاصله میان شهرهای آبسرد، گیلاوند، و جاده فیروزکوه قرار دارد. این مقاله به معرفی جغرافیا، دسترسی، مسیرهای صعود، و نکات فنی مربوط به قله قوچ و مرتفعترین قله منطقه یعنی قله زاغ (با ارتفاع ۲۶۵۰ متر) میپردازد.
۱. موقعیت جغرافیایی و محدوده رشتهکوه قوچ
رشتهکوه قوچ، یک خطالرأس کشیده در جنوب آبسرد و گیلاوند است که اغلب ارتفاعی بینهزار تا دوهزار متر دارد. این محدوده از نظر موقعیتیابی بدین شرح است:
-
از غرب به کوههای منطقه خجیر منتهی میشود.
-
از شرق به جاده کیلان – آبسرد محدود میگردد.
-
از جنوب به دشتهای ورامین و پاکدشت راه دارد.
-
از شمال به روستای هاشمک و روستاهای اطراف گیلاوند و آبسرد مرتبط است.
بلندترین قلّه این منطقه، قله زاغ با ارتفاع ۲۶۵۰ متر است. سایر قلل شاخص این رشتهکوه عبارتند از: قرهآقاج، شنگ، سولک، زردنو، قوچ، تماشا، دیدهبان، جلوئک، کلهقندی، سرو، آسمان، بارجمالی، باغ شاه، سهپا و …
۲. مسیر دسترسی به منطقه
برای رسیدن به مبدأ صعود، از تهران به سمت شرق و جاده فیروزکوه حرکت میکنیم. پیش از رسیدن به آبسرد، تابلوی روستای هاشمک و سپس تابلوی محمودیه در سمت راست قرار دارد. در ابتدای جاده فرعی، خودرو را توقف داده و پیادهروی را دقیقاً به سمت جنوب آغاز میکنیم.
بهطور خلاصه مسیر جادهای:
۱. بعد از گیلاوند به سمت فیروزکوه، یک جاده فرعی در سمت راست به سمت روستاهای هاشمک و کیلان میرود.
۲. با ورود به جاده فرعی دیگر، مستقیم به روستای هاشمک میرسیم.
۳. پس از هاشمک، جاده خاکی میشود. خودرو را در کنار جاده پارک کرده و ادامه مسیر را پیاده طی میکنیم.
۳. شرح مسیر صعود
با عبور از جاده خاکی و ورود به دره، از کنار یک دریاچه کوچک عبور کرده و به کلبهای میرسیم که نقطه آغاز یال اصلی است. (مسیر جایگزین: دره سمت راست یا غربی جاده خاکی، اما یال اصلی سرراستتر است.)
با ادامه یال به سمت جنوب، به جاده خاکی و سپس به گردنهای میرسیم که پای قله قوچ قرار دارد. از این نقطه قله زاغ نمایان میشود. در دو راهی پیش رو، سمت راست انتخاب میشود.
برای کوتاه کردن مسیر و پرهیز از برفکوبی، از جاده اصلی خارج شده و با حرکت تراورس روی یک قله فرعی، به یال غربی آن فرود میآییم. سپس با دنبال کردن یال بالای جاده به سمت غرب، ابتدا به گردنه قوچ و سپس به گردنه زیر قله زاغ میرسیم. در پایان، با ادامه یال به سمت جنوب، قله زاغ فتح میگردد.
نکته مهم: جاده خاکی تا خودِ گردنه شمالی زاغ امتداد دارد و در شرایط کمبرف، بهترین مسیر همین جاده است. در گزارش حاضر، به دلیل انباشت برف، مسیر یال جایگزین شده است.
۴. مختصات جغرافیایی و جهت یابی قله قوچ
مختصات ثبتشده با دستگاه GARMIN GPS map76CSx برای قله قوچ:
-
عرض شمالی:
N 35.56465 -
طول شرقی:
E 052.06593
جهتیابی از روی قله قوچ با قطبنما:
-
قله دماوند در گرای ۳۶۰ درجه (شمال حقیقی)
-
قله توچال در گرای ۲۹۵ درجه
-
دکل مخابراتی در گرای ۱۰۰ درجه
۵. مشخصات کلی کوهستان قوچ
کوهستان قوچ از شمال به جاده فیروزکوه و از جنوب به منطقه ایوانکی محدود میشود. مجموعه ارتفاعات آن بهصورت شرقی-غربی با قلل متعدد و متنوع، حد فاصل دو بخش کیلان و پارچین قرار دارد. مرتفعترین قله در جنوبشرقی روستای هاشمک، همان قله زاغ است.
۶. نکات مهم برای صعود
بر اساس تجربه پیمایش در فصل برفی، توجه به موارد زیر ضروری است:
-
منابع آبی: مسیر فاقد چشمه است؛ آب کافی به همراه داشته باشید.
-
بهترین فصل صعود: اوایل پاییز یا اردیبهشت ماه، به دلیل برفگیر بودن جادهها در زمستان.
-
مسیریابی: در مواقع کمبرف، جاده اصلی تا گردنه شمالی زاغ بهترین گزینه است و نیاز به فرازونشیب اضافی نیست. در فصل برف، استفاده از یالهای فرعی به پرهیز از برفکوبی کمک میکند.
-
سختی مسیر: مسیر بدون چالش فنی و دستبهسنگ است و برای کوهپیمایان با سطح متوسط مناسب میباشد.
-
بازگشت: در مسیر برگشت، برای اجتناب از برف، گاهی مجبور به بالا و پایینرفتنهای اضافی میشوید.
-
شرایط جاده روستا: خیابان روستای هاشمک در زمستان گِلآلود است و احتمال گیر کردن خودرو وجود دارد؛ خودروی مناسب (شاسیبلند یا دو دیفرانسیل) توصیه میشود.
۷. نتیجهگیری
قله قوچ و قله زاغ در رشتهکوه قوچ، گزینهای مناسب برای کوهپیمایی یکروزه در نزدیکی تهران هستند. دسترسی نسبتاً آسان، مناظر بکر دشتی و کوهستانی، و عدم نیاز به تجهیزات فنی، این منطقه را به مقصدی ارزشمند برای علاقهمندان به طبیعتگردی و پیمایشهای سبک تا متوسط تبدیل کرده است. رعایت نکات ایمنی بهویژه در فصل برف و گلآلودگی جادهها، تجربهای لذتبخش و بیخطر را رقم خواهد زد.
