آنچه در این مقاله خواهید خواند
- راهنمای صعود به قله دماوند از مسیر شمال شرقی
- مسیر شمال شرقی دماوند در یک نگاه
- مسیرهای دسترسی به تخت فریدون؛ ناندل یا گزانه؟
- مسیر ناندل و گردنهسر
- مسیر گزانه و یال یخار
- مسیر صعود از گردنهسر تا تخت فریدون
- جانپناه تخت فریدون
- مسیر تخت فریدون تا قله دماوند
- یخچال یخار و عروسکها در مسیر شمال شرقی
- درجه سختی مسیر شمال شرقی دماوند
- مدت زمان صعود از مسیر شمال شرقی
- بهترین زمان صعود از مسیر شمال شرقی دماوند
- آب، شبمانی و امکانات در مسیر شمال شرقی
- مسیر شمال شرقی دماوند برای چه کسانی مناسب است؟
- مقایسه مسیر شمال شرقی و مسیر جنوبی دماوند
- نکات مهم و ایمنی صعود از مسیر شمال شرقی
- سؤالات متداول مسیر شمال شرقی دماوند
- مسیر شمال شرقی دماوند از کجا شروع میشود؟
- تخت فریدون در کجای مسیر قرار دارد؟
- آیا مسیر شمال شرقی برای افراد مبتدی مناسب است؟
- بهترین فصل صعود از مسیر شمال شرقی چه زمانی است؟
- آیا در مسیر شمال شرقی آب وجود دارد؟
- آیا مسیر شمال شرقی در زمستان قابل صعود است؟
- مسیر شمال شرقی سختتر است یا جنوبی؟
- جمعبندی
راهنمای صعود به قله دماوند از مسیر شمال شرقی
مسیر شمال شرقی دماوند در یک نگاه
صعود به قله دماوند از مسیر شمال شرقی یکی از چهار مسیر اصلی و شناختهشده صعود به این قله است. مسیر معمول این جبهه از روستای ناندل و محدوده گوسفندسرا/گردنهسر آغاز میشود و پس از عبور از ارتفاعات شمال شرقی، جانپناه تخت فریدون در ارتفاع حدود ۴۴۰۰ متر را پشت سر میگذارد و در ادامه به سمت قله میرود. برای آشنایی با موقعیت، ارتفاع، جبههها و مسیرهای مختلف این کوه، معرفی کامل قله دماوند را ببینید.
ویژگی مهم این مسیر، قرار گرفتن در جبههای متفاوت از مسیر جنوبی و چشمانداز نزدیک به یخچالهای بزرگ یخار و عروسکها است. در عین حال، نسبت به مسیر جنوبی امکانات و خدمات کمتری در اختیار کوهنورد قرار دارد و برنامهریزی برای آب، شبمانی و تجهیزات اهمیت بیشتری پیدا میکند.
مسیر شمال شرقی را نباید با مسیر گزانه یا یال یخار یکی دانست؛ هر دو به محدوده تخت فریدون میرسند، اما مسیر گزانه از ارتفاع بسیار پایینتری، حدود ۱۷۵۰ متر، آغاز میشود و مسیر طولانیتر و دشوارتری محسوب میشود.
در این راهنما تمرکز اصلی ما بر مسیر استاندارد شمال شرقی از محدوده ناندل و گردنهسر تا قله دماوند است و مسیر گزانه را فقط برای مقایسه و جلوگیری از اشتباه بررسی خواهیم کرد.
مسیرهای دسترسی به تخت فریدون؛ ناندل یا گزانه؟
برای رسیدن به محدوده تخت فریدون دو مسیر مهم در جبهههای شمالی و شمالشرقی دماوند مطرح است که نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
مسیر ناندل و گردنهسر
در صعود دماوند از مسیر شمال شرقی، پیمایش اصلی پس از رسیدن به گردنهسر آغاز میشود. مسیر معمول شمال شرقی از روستای ناندل آغاز نمیشود؛ ناندل نقطه دسترسی به مسیر است. از ناندل با خودرو به سمت گردنهسر میروید و پیمایش اصلی از ارتفاعات این منطقه آغاز میشود. ارتفاع محل شروع مسیر از محدوده گردنهسر حدود ۲۸۷۰ متر است.
از گردنهسر مسیر به سمت دشت چمن ادامه پیدا میکند و در ادامه با افزایش ارتفاع به محدوده تخت فریدون میرسد. این مسیر، مبنای اصلی این راهنماست.
مسیر گزانه و یال یخار
مسیر دیگر از گزانه آغاز میشود و با عبور از باغها و ارتفاعات منطقه، در امتداد یال یخار به سمت تخت فریدون پیش میرود. تفاوت مهم آن با مسیر ناندل، نقطه شروع بسیار پایینتر است؛ مسیر گزانه از حدود ۱۷۵۰ متر آغاز میشود و به همین دلیل طول مسیر و میزان ارتفاعگیری آن بیشتر است.
مسیر صعود از گردنهسر تا تخت فریدون
پس از رسیدن به گردنهسر، پیمایش مسیر شمال شرقی دماوند آغاز میشود. مسیر در ابتدا از ارتفاعات و دشتهای بالادست عبور میکند و با افزایش تدریجی ارتفاع به سمت دشت چمن ادامه پیدا میکند.
در ادامه، با نزدیک شدن به بخشهای مرتفعتر جبهه شمال شرقی، چشمانداز یخچال یخار و عروسکها بیشتر نمایان میشود. مسیر سپس با افزایش شیب و ارتفاع به سمت تخت فریدون پیش میرود.
تخت فریدون در ارتفاع حدود ۴۴۰۰ متر یکی از مهمترین نقاط این مسیر است و عملاً محل اصلی توقف و شبمانی کوهنوردان در مسیر شمال شرقی محسوب میشود. از این نقطه، بخش دشوارتر صعود به سمت ارتفاعات بالاتر و قله آغاز میشود.
جانپناه تخت فریدون

جانپناه تخت فریدون در ارتفاع حدود ۴۴۰۰ متر قرار دارد و یکی از مهمترین نقاط توقف در مسیر شمال شرقی دماوند است. به دلیل ارتفاع زیاد، شرایط این منطقه با ارتفاعات پایینتر کاملاً متفاوت است و دما و وضعیت هوا میتواند بهسرعت تغییر کند.
برای برنامههایی که شبمانی در این ارتفاع دارند، داشتن کیسهخواب مناسب ارتفاع بالا، پوشاک گرم و تجهیزات کافی برای شبمانی ضروری است. همچنین نباید روی وجود امکانات مشابه جبهه جنوبی دماوند حساب کرد؛ برنامهریزی مستقل برای آب، غذا و تجهیزات اهمیت زیادی دارد.
تخت فریدون معمولاً نقطهای است که کوهنورد پس از رسیدن به آن، برای ادامه صعود به سمت ارتفاعات بالاتر و قله آماده میشود.
مسیر تخت فریدون تا قله دماوند
پس از تخت فریدون، مسیر وارد بخش مرتفعتر و جدیتر صعود میشود. با افزایش ارتفاع، شیب مسیر بیشتر شده و پوشش گیاهی تقریباً از بین میرود. در این قسمت، کاهش اکسیژن و شرایط متغیر هوا میتواند بیش از سختی فیزیکی مسیر روی عملکرد کوهنورد تأثیر بگذارد.
از تخت فریدون باید با حفظ ریتمی آرام و یکنواخت حرکت کرد و از افزایش ناگهانی سرعت، بهخصوص در ارتفاعات بالا، پرهیز کرد. در بخشهای بالاتر مسیر، وضعیت باد و دید اهمیت زیادی دارد و ادامه صعود باید متناسب با شرایط واقعی کوه انجام شود.
این بخش از مسیر، تفاوت اصلی صعود شمال شرقی با یک پیمایش معمول کوهستانی را نشان میدهد؛ ارتفاع زیاد، کاهش اکسیژن و فاصله از امکانات جبهه جنوبی باعث میشود آمادگی و مدیریت صعود اهمیت ویژهای داشته باشد.
یخچال یخار و عروسکها در مسیر شمال شرقی
یکی از ویژگیهای شاخص مسیر شمال شرقی دماوند، قرار گرفتن در مجاورت یخچال یخار و یخچال عروسکها است. این یخچالها از مهمترین عوارض طبیعی جبهه شمالی و شمالشرقی دماوند هستند و در بخشهایی از مسیر چشمانداز بسیار متفاوتی نسبت به جبهه جنوبی ایجاد میکنند.
نکته مهم این است که وجود یخچال در کنار مسیر به معنی عبور مسیر صعود از روی یخچال نیست. مسیر معمول صعود به تخت فریدون از محدوده ارتفاعات شرقی یخچالها عبور میکند و در ادامه به سمت ارتفاعات بالاتر میرود.
به همین دلیل، یخچال یخار و عروسکها بیشتر بخشی از چشمانداز و ویژگی جغرافیایی این جبهه محسوب میشوند؛ در حالی که برای عبور از مسیرهای یخی و فنی اطراف یخچالها، تجهیزات و مهارتهای تخصصی کوهنوردی لازم است.
درجه سختی مسیر شمال شرقی دماوند
سختی مسیر شمال شرقی دماوند باعث میشود این جبهه بیشتر برای کوهنوردان باتجربه مناسب باشد. ارتفاع زیاد، طول مسیر، شیبهای بالاتر در بخشهای مرتفع و شرایط متغیر آبوهوا باعث میشود صعود از این جبهه به آمادگی جسمانی و تجربه مناسب در ارتفاع نیاز داشته باشد.
در بخش پایانی مسیر، ارتفاعزدگی و کاهش توان بدنی میتواند سرعت صعود را به شکل محسوسی کاهش دهد. به همین دلیل، صعود سریع بدون سازگاری مناسب با ارتفاع توصیه نمیشود.
در فصلهای سرد یا زمانی که مسیر با برف و یخ پوشیده است، شرایط میتواند بهمراتب دشوارتر شود و بسته به وضعیت مسیر، به تجهیزات و مهارتهای زمستانی و فنی نیاز باشد.
در مجموع، مسیر شمال شرقی برای افرادی که تجربه صعودهای ارتفاع بالا را دارند گزینه مناسبی است؛ اما برای کوهنوردی که نخستین تجربه جدی ارتفاع اوست، انتخاب مناسبی برای شروع نیست.
مدت زمان صعود از مسیر شمال شرقی

مدت زمان صعود از مسیر شمال شرقی به شرایط جسمانی، وضعیت مسیر، میزان همهوایی و برنامه شبمانی بستگی دارد. معمولاً صعود بهصورت چندمرحلهای انجام میشود و تخت فریدون مهمترین نقطه برای استراحت و شبمانی پیش از صعود نهایی است.
در برنامهریزی صعود باید زمان کافی برای رسیدن به تخت فریدون، استراحت، صعود روز قله و فرود در نظر گرفته شود. تلاش برای فشردهکردن برنامه و صعود سریع، بهخصوص در ارتفاع بالا، میتواند احتمال بروز مشکلات ناشی از ارتفاع و خستگی شدید را افزایش دهد.
بنابراین بهتر است زمانبندی نهایی بر اساس شرایط واقعی مسیر و وضعیت هوا تنظیم شود، نه صرفاً یک زمان ثابت برای همه صعودها.
بهترین زمان صعود از مسیر شمال شرقی دماوند
برای صعود از مسیر شمال شرقی، پایداری شرایط جوی اهمیت بیشتری از صرفاً گرم بودن هوا دارد. معمولاً فصل مناسب صعود تابستان و دورهای است که مسیر از برف و یخ زمستانی خارج شده و شرایط هوا برای صعود ارتفاعات بالا پایدارتر باشد.
در روزهای نزدیک به صعود باید پیشبینی باد، بارش، دما و وضعیت ابرناکی ارتفاعات بهدقت بررسی شود. شرایط جوی در ارتفاعات دماوند میتواند با وضعیت هوای ناندل و مناطق پاییندست تفاوت زیادی داشته باشد.
در فصلهای سرد، مسیر شمال شرقی بهمراتب جدیتر میشود و وجود برف، یخ، سرمای شدید و احتمال تغییر سریع شرایط جوی، به تجهیزات زمستانی و تجربه صعود در شرایط برفی نیاز دارد. بنابراین صعود زمستانی این مسیر برای کوهنوردان کمتجربه توصیه نمیشود.
آب، شبمانی و امکانات در مسیر شمال شرقی
مسیر شمال شرقی از نظر امکانات با جبهه جنوبی دماوند قابل مقایسه نیست. بنابراین باید از ابتدا برنامه را با فرض تأمین مستقل آب، غذا و تجهیزات شبمانی تنظیم کرد.
تخت فریدون مهمترین محل توقف و شبمانی این مسیر است، اما نباید انتظار امکانات رفاهی گسترده یا خدمات ثابت مشابه پناهگاههای جبهه جنوبی را داشت. برای شبمانی در ارتفاع حدود ۴۴۰۰ متر، کیسهخواب مناسب و پوشاک گرم ضروری است.
آب مورد نیاز برنامه نیز باید از قبل برنامهریزی شود. در ارتفاعات بالا نمیتوان صرفاً به پیدا کردن آب در مسیر متکی بود و وضعیت منابع آب میتواند با توجه به فصل و شرایط سال تغییر کند. بنابراین مقدار آب مورد نیاز باید متناسب با مدت برنامه و شرایط هوا از ابتدا مشخص شود.
مسیر شمال شرقی دماوند برای چه کسانی مناسب است؟
مسیر شمال شرقی برای کوهنوردانی مناسبتر است که تجربه صعود به ارتفاعات بالای ۴۰۰۰ متر، آمادگی جسمانی مناسب و تجربه شبمانی در ارتفاع داشته باشند.
این مسیر برای اولین تجربه دماوند یا نخستین برنامه جدی ارتفاع بالا انتخاب مناسبی نیست؛ بهخصوص اگر فرد تجربه کافی در مدیریت سرعت صعود، مصرف آب و انرژی و مواجهه با تغییرات آبوهوایی ارتفاعات نداشته باشد.
برای گروههای باتجربه، مسیر شمال شرقی میتواند انتخاب جذابی باشد؛ بهویژه برای کسانی که علاوه بر صعود قله، به دنبال تجربه جبههای کمترددتر و چشمانداز متفاوت یخچال یخار و عروسکها هستند.
مقایسه مسیر شمال شرقی و مسیر جنوبی دماوند
انتخاب بین مسیر شمال شرقی و جنوبی بیشتر به تجربه، هدف و سطح آمادگی کوهنورد بستگی دارد.
مسیر جنوبی دسترسی سادهتر، رفتوآمد بیشتر و امکانات شناختهشدهتری دارد و به همین دلیل برای صعودهای برنامهریزیشده و گروهی انتخاب رایجتری است.
در مقابل، مسیر شمال شرقی طبیعت متفاوتتر، چشمانداز نزدیکتر به یخچال یخار و عروسکها و فضای کمامکاناتتری دارد. رسیدن به ارتفاعات بالا و شبمانی در تخت فریدون نیز نیازمند آمادگی و استقلال بیشتری است.
بنابراین اگر اولویت شما دسترسی و امکانات بیشتر باشد، مسیر جنوبی انتخاب عملیتری است؛ اما اگر تجربه کافی دارید و به دنبال تجربه متفاوتی از دماوند هستید، مسیر شمال شرقی میتواند گزینه جذابتری باشد.
برای بررسی جزئیات مسیر جنوبی، راهنمای صعود به قله دماوند از مسیر جنوبی را مطالعه کنید.
نکات مهم و ایمنی صعود از مسیر شمال شرقی
در مسیر شمال شرقی، چند نکته اهمیت ویژهای دارد:
- پیش از حرکت، پیشبینی هوای ارتفاعات دماوند را بررسی کنید و شرایط جوی را در طول برنامه نیز زیر نظر داشته باشید.
- برنامه را طوری تنظیم کنید که برای شبمانی در تخت فریدون و ادامه صعود زمان کافی داشته باشید.
- آب و غذای مورد نیاز را از ابتدا مشخص کنید و روی منابع نامطمئن آب در ارتفاعات حساب نکنید.
- علائم ارتفاعزدگی را جدی بگیرید و در صورت بدتر شدن وضعیت جسمی، ادامه صعود را به رسیدن به قله ترجیح ندهید.
- در صورت تغییر شدید هوا، مه، باد یا کاهش دید، تصمیم برای ادامه مسیر باید بر اساس ایمنی گروه باشد.
- در مسیرهای مرتفع، سرعت ضعیفترین عضو گروه باید در برنامهریزی لحاظ شود.
- تمام زبالهها را با خود برگردانید و از آسیب زدن به محیط طبیعی جبهه شمال شرقی خودداری کنید.
سؤالات متداول مسیر شمال شرقی دماوند
مسیر شمال شرقی دماوند از کجا شروع میشود؟
مسیر معمول شمال شرقی از محدوده ناندل و گردنهسر آغاز میشود و در ادامه به سمت دشت چمن و جانپناه تخت فریدون پیش میرود.
تخت فریدون در کجای مسیر قرار دارد؟
تخت فریدون در ارتفاع حدود ۴۴۰۰ متر قرار دارد و یکی از مهمترین نقاط استراحت و شبمانی در مسیر شمال شرقی است.
آیا مسیر شمال شرقی برای افراد مبتدی مناسب است؟
خیر. ارتفاع زیاد، طول مسیر و شرایط کوهستانی باعث میشود این مسیر برای افراد دارای تجربه صعود در ارتفاع مناسبتر باشد.
بهترین فصل صعود از مسیر شمال شرقی چه زمانی است؟
معمولاً تابستان و دورههای پایدار آبوهوایی مناسبتر هستند؛ با این حال، وضعیت واقعی هوا و مسیر باید پیش از هر صعود بررسی شود.
آیا در مسیر شمال شرقی آب وجود دارد؟
نباید بدون بررسی شرایط روز صعود روی منابع آب مسیر حساب کرد. بهتر است آب مورد نیاز برنامه از قبل پیشبینی و تأمین شود.
آیا مسیر شمال شرقی در زمستان قابل صعود است؟
بله، اما شرایط زمستانی میتواند مسیر را بسیار دشوارتر کند و به تجربه، تجهیزات و مهارتهای مناسب کوهنوردی زمستانی نیاز دارد.
مسیر شمال شرقی سختتر است یا جنوبی؟
مقایسه سختی دو مسیر به شرایط فصل، وضعیت برف و یخ، آمادگی فرد و شیوه اجرای برنامه بستگی دارد. مسیر جنوبی معمولاً به دلیل دسترسی و امکانات بیشتر، برای برنامههای عمومی انتخاب رایجتری است؛ در حالی که شمال شرقی تجربهای متفاوت و مستقلتر از صعود دماوند ارائه میدهد.
جمعبندی
صعود به قله دماوند از مسیر شمال شرقی تجربهای متفاوت از صعود به دماوند است که از محدوده ناندل و گردنهسر آغاز میشود، عبور از دشت چمن و رسیدن به جانپناه تخت فریدون ادامه پیدا میکند و در نهایت به قله میرسد.
این مسیر بهدلیل ارتفاع زیاد، شرایط متغیر آبوهوایی و امکانات محدودتر، به آمادگی جسمانی، تجربه صعود در ارتفاع و برنامهریزی دقیق نیاز دارد. در مقابل، چشماندازهای متفاوت جبهه شمال شرقی و نزدیکی به عوارض یخچالی دماوند، تجربهای متفاوت از صعود این قله ایجاد میکند.
پیش از صعود، بررسی وضعیت هوا و مسیر، برنامهریزی زمانبندی، تجهیزات مناسب و شرایط اعضای گروه اهمیت زیادی دارد. مسیر شمال شرقی را نباید صرفاً بهعنوان جایگزینی برای مسیر جنوبی دید؛ بلکه این جبهه ویژگیها و شرایط خاص خود را دارد و انتخاب آن باید متناسب با تجربه و توانایی کوهنورد انجام شود.
اگر قصد صعود دماوند از جبهه جنوبی را دارید، میتوانید برنامه تور صعود به قله دماوند – جبهه جنوبی ۳ روزه آوای طبیعت را نیز ببینید.




