قلههای اطراف و چشماندازهای قله وازگاه
یکی از جذابترین ویژگیهای صعود به وازگاه، قرار گرفتن آن در میان مجموعهای از قلههای شاخص البرز مرکزی است. وازگاه در ارتباط مستقیم با خطالرأس خاتون بارگاه قرار دارد و در پیمایشهای خطالرأسی منطقه، مسیر میان خاتون بارگاه، وازگاه، پلکدره و اشتر پیمایش شده است.
در میان قلههای نزدیک وازگاه، خاتون بارگاه اهمیت ویژهای دارد. این قله با ارتفاعی حدود ۳۸۰۰ متر، در بخش شرقی خطالرأس خرسنگ قرار گرفته و وازگاه نیز در ادامه همین مجموعه ارتفاعات دیده میشود. در یک برنامه ثبتشده، مسیر وازگاه تا خاتون بارگاه حدود نیم ساعت پیمایش گزارش شده است؛ البته زمان واقعی این بخش به شرایط مسیر، فصل و وضعیت برف بستگی دارد.
از دیگر قلههای مهم پیرامون این منطقه میتوان به پلکدره و اشتر اشاره کرد. این دو قله در امتداد شرقی خطالرأس قرار گرفتهاند و میتوانند در برنامههای ترکیبی و خطالرأسی مورد توجه کوهنوردان قرار گیرند.
در چشماندازهای اطراف نیز مجموعهای از قلههای شناختهشده البرز مرکزی قرار دارند؛ از جمله گیزنو، خرسنگ، کاسونک، کافره، پیرزنکلوم و مهرچال. در شرایط مناسب جوی، ارتفاعات دماوند نیز در بخش شرقی منطقه قابل مشاهده است.
شرح مسیر صعود قله وازگاه
مسیر صعود قله وازگاه از محدوده گرمابدر و روبهروی محیطبانی گرمابدر آغاز میشود. پس از شروع پیمایش، ابتدا بخشی از مسیر روی جاده خاکی ادامه پیدا میکند و سپس مسیر وارد یال صعود میشود. در گزارشهای ثبتشده، بخش ابتدایی مسیر تا رسیدن به یال، نسبتاً ساده توصیف شده است.
با قرار گرفتن روی یال، مسیر به سمت ارتفاعات وازگاه ادامه پیدا میکند. یکی از ویژگیهای مهم این صعود، نبود پاکوب مشخص و پیوسته است؛ بنابراین مسیریابی در این قله اهمیت زیادی دارد و استفاده از GPS یا همراهی کوهنورد آشنا با منطقه توصیه میشود.
هرچه ارتفاع بیشتر میشود، شیب مسیر نیز افزایش پیدا میکند و در بخشهایی باید شیب نسبتاً تندی را پشت سر گذاشت. در نهایت با رسیدن به قله وازگاه، خاتون بارگاه در ادامه خطالرأس بهوضوح قابل مشاهده است. در یکی از پیمایشهای ثبتشده، فاصله وازگاه تا خاتون بارگاه حدود نیم ساعت پیمایش گزارش شده است؛ بنابراین این دو قله را میتوان در یک برنامه ترکیبی نیز صعود کرد.
از نظر ساختار کوهستانی، وازگاه در بخش شرقی مجموعه ارتفاعات خاتون بارگاه قرار دارد و مسیر خطالرأس از خاتون بارگاه به وازگاه، پلکدره و اشتر نیز پیمایش شده است. در ادامه این خطالرأس، بخشهایی دارای سنگ و صخره هستند که در شرایط برفی میتوانند زمان و دشواری پیمایش را افزایش دهند.
درجه سختی و زمان مورد نیاز برای صعود وازگاه
صعود به قله وازگاه را نمیتوان یک برنامه ساده و سبک کوهپیمایی دانست. ارتفاع بالا، شیب بعضی قسمتهای مسیر و مهمتر از همه نبود پاکوب مشخص در بخشهایی از مسیر باعث میشود تجربه کوهنوردی و توانایی مسیریابی اهمیت زیادی داشته باشد. در یک ترک ثبتشده برای برنامه وازگاه و خاتون بارگاه، مسیر حدود ۱۳ کیلومتر و مجموع صعود حدود ۱۳۰۰ متر ثبت شده و پیمایش در رده «خیلی سخت» قرار گرفته است.
البته درجه سختی واقعی به فصل، وضعیت برف، شرایط جوی و نحوه اجرای برنامه وابسته است و نمیتوان یک عدد ثابت برای همه شرایط تعیین کرد. در فصل گرم، مسیر بیشتر یک صعود ارتفاعی و نسبتاً سنگین است؛ اما در زمستان و هنگام وجود برف، شرایط کاملاً متفاوت خواهد بود.
یکی از نکات جالب وازگاه، امکان ترکیب صعود آن با قله خاتون بارگاه است. در یک برنامه ثبتشده، پس از صعود وازگاه، رسیدن به خاتون بارگاه حدود نیم ساعت پیمایش زمان برده است. بنابراین اگر هدف برنامه فقط وازگاه نباشد، میتوان این دو قله را در قالب یک برنامه ترکیبی در نظر گرفت.
بهترین فصل صعود به قله وازگاه
بهترین زمان برای صعود به قله وازگاه را میتوان از اواخر بهار تا اوایل پاییز در نظر گرفت؛ زمانی که بخش زیادی از برف مسیر ذوب شده و پیمایش یالها و ارتفاعات منطقه سادهتر است. با توجه به ارتفاع حدود ۳۷۰۰ تا ۳۸۰۰ متر و شرایط متغیر البرز مرکزی، حتی در ماههای گرم سال نیز باید وضعیت هوا را پیش از حرکت بررسی کرد.
در فصل بهار، وجود برف در ارتفاعات و بهویژه در خطالرأسهای اطراف خاتون بارگاه میتواند مسیر را متفاوت کند. در یک پیمایش خطالرأسی خاتون بارگاه تا وازگاه در اواخر آبان، برفکوبی سنگین در خطالرأس گزارش شده است؛ بنابراین شرایط زمستانی و نیمهزمستانی این منطقه میتواند زمان و دشواری برنامه را به شکل محسوسی افزایش دهد.
تابستان معمولاً مناسبترین فصل برای اجرای برنامه وازگاه است؛ بهخصوص برای کسانی که میخواهند قله را در یک برنامه مستقل یا همراه با خاتون بارگاه صعود کنند. با این حال، نبود پاکوب مشخص در مسیر وازگاه باعث میشود حتی در فصل مناسب نیز مسیریابی جدی گرفته شود. در یک پیمایش خردادماه ۱۴۰۴، مسیر وازگاه و خاتون بارگاه حدود ۱۳ کیلومتر و با بیش از ۱۳۰۰ متر ارتفاعگیری ثبت شده است.
در پاییز، کاهش دما و احتمال بارش برف در ارتفاعات باید جدی گرفته شود و شرایط مسیر ممکن است خیلی سریع تغییر کند. صعود زمستانی وازگاه نیز بیشتر مناسب کوهنوردان باتجربه و گروههایی است که توانایی مسیریابی و حرکت در شرایط برفی را دارند.
آب و منابع آب در مسیر قله وازگاه
در مسیر صعود قله وازگاه از گرمابدر، نباید روی وجود آب در تمام طول مسیر حساب کرد. در گزارشهای پیمایش منطقه، وجود چشمه در بخشهای ابتدایی مسیرهای منتهی به خطالرأس خاتون بارگاه ثبت شده است؛ با این حال، میزان آبدهی چشمهها به فصل و شرایط سال وابسته است و ممکن است در اواخر تابستان یا پاییز محدود شود.
به همین دلیل بهتر است کوهنوردان آب مورد نیاز کل برنامه را از گرمابدر یا آخرین نقطه مطمئن مسیر تأمین کنند و چشمههای ارتفاعات را بهعنوان منبع قطعی در نظر نگیرند.
موضوع آب در برنامههای ترکیبی وازگاه و خاتون بارگاه اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا ادامه پیمایش روی خطالرأس به سمت خاتون بارگاه، پلکدره و اشتر میتواند زمان برنامه را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. در یک پیمایش خطالرأسی ثبتشده، وجود دو چشمه در مسیر گزارش شده، اما مسیر کامل بیش از ۱۳ کیلومتر بوده است.
